Kế hoạch bài dạy Tiếng Việt Lớp 5 - Tiết 51: Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đa nghĩa

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Tiếng Việt Lớp 5 - Tiết 51: Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đa nghĩa

1. T51. LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ TỪ ĐA NGHĨA I. Yêu cầu cần đạt. 1. Kiến thức - Giúp HS có thể phân biệt, biết sử dụng từ đa nghĩa. - Củng cố lại kiến thức về từ đa nghĩa; biết sử dụng, giải thích, đánh giá được tác dụng của từ đa nghĩa trong những tình huống cụ thể. - Góp phần phát triển năng lực ngôn ngữ. - Biết vận dụng bài học vào thực tiễn cuộc sống. 2. Năng lực - Nâng cao kĩ năng tìm hiểu danh từ, động từ, tính từ, ứng dụng vào thực tiễn. - Phát triển năng lực giao tiếp trong trò chơi và hoạt động nhóm. 3. Phẩm chất - Thông qua bài học, biết yêu quý bạn bè và đoàn kết trong học tập. - Phẩm chất chăm chỉ: Có ý thức tự giác trong học tập, trò chơi và vận dụng. - Phẩm chất trách nhiệm: Biết giữ trật tự, lắng nghe và học tập nghiêm túc. II. Đồ dùng dạy học - Bài giảng ĐT, PHT III. Các hoạt động dạy học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1. HĐ mở đầu (2-3’) Khởi động: Chơi trò rung chuông vàng Câu 1. Trong các câu dưới đây, từ - HS ghi chữ cái mình chọn vào bảng con. miệng nào mang nghĩa chuyển? - HS chọn đáp án . A. Em bị đau miệng. B. Há miệng chờ sung. C. Miệng núi lửa nhìn thật đáng sợ. D. Miệng em bé cười thật tươi. - Em hãy giải thích cách chọn của mình? Câu 2. Trong các từ dưới đây, từ lá nào mang nghĩa gốc? A. Lá cờ tung bay trước gió. B. Mỗi con người có hai lá phổi C. Về mùa thu, cây rụng lá D. Ông viết một lá đơn dài để đề nghị giải quyết. - Vì sao em chọn đáp án C. - Các từ lá trên đều có nét nghĩa chung là - Các từ đều có hình dáng giống lá cây gì - ? Thế nào là từ đa nghĩa? - HS nhắc lại - GV nhận xét và giới thiệu bài - GV viết bảng
2. - HS ghi vở 2. Luyện tập. Bài 1, 2: (18- 20’) - GV yêu cầu HS đọc thầm yêu cầu 2 bài. - Lớp đọc thầm yêu cầu - GV gọi HS đọc to yêu cầu bài 1,2. - Hs đọc to ? Bài 1, bài 2 yêu cầu gì? – gạch chân - HS nêu - Yêu cầu HS làm cá nhân vào phiếu học - HS thực hiện. tập.(5’) - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 6 theo kĩ thuật mảnh ghép. *GV nêu cách tiến hành: GV chia lớp thành 6 nhóm. HS sẽ đếm số 1,2; 1,2 theo dãy + Vòng 1: Nhóm chuyên gia. Những HS nào mang số 1 của mỗi dãy vào - HS vào nhóm. một nhóm, HS mang số 2 vào 1 nhóm. Nhóm mang số 1 sẽ thảo luận bài 1. Nhóm mang số 2 sẽ thảo luận bài 2 (3’) + Vòng 2: Nhóm mảnh ghép. HS quay về vị trí ban đầu và 2 HS cùng bàn chia sẻ kết quả của mình thống nhất đáp án - HS thực hiện và thống nhất. của bài 1,2 (3’) - Gọi đại diện nhóm trình bày, chia sẻ bài 1 - HS trình bày và chia sẻ * Dự kiến câu hỏi chia sẻ: + Vì sao từ hạt ở đoạn a là mang nghĩa gốc (Vì nó là hạt thật, là bộ phận nằm trong quả, có thể nảy mầm thành cây con khi được gieo trồng xuống đất. + Từ hạt trong đoạn b mang nghĩa gì ? vì sao? ( từ hạt ở đoạn b mang nghĩa chuyển vì nó không phải là hạt thật mà là chỉ những hiện tượng tự nhiên khi rơi xuống mặt đất sẽ có những hình dạng giống như hạt của quả) - Mời nhóm khác nhận xét + Thế nào là nghĩa gốc? nghĩa chuyển? - GV nhận xét, tuyên dương. - Các nhóm khác nhận xét, bổ sung. - Vì sao từ hạt trong đoạn a và b là từ đa - Có một nghĩa gốc, nhiều nghĩa chuyển và nghĩa? có nét nghĩa chung chỉ hình dáng giống nhau. *Lưu ý: Ngoài các bộ phận trên cơ thể của người, động vật thì những bộ phận của cây
3. như rễ thân lá cành .được dùng theo nghĩa gốc. - GV soi bài, gọi đại diện nhóm trình bày, - HS trình bày và chia sẻ: chia sẻ bài 2 *Dự kiến câu hỏi chia sẻ: - Vì sao bạn cho rằng các từ chân ở câu a mang nghĩa chuyển? - Tại sao từ chân trong câu b mang nghĩa gốc? - Từ hạt, từ chân ở bài tập 1,2 thuộc loại từ - Từ đa nghĩa nào ? - Thế nào là từ đa nghĩa? - HS nêu - Muốn xác định đúng nghĩa gốc, nghĩa - Dựa vào văn cảnh của từ đó. chuyển của từ đa nghĩa em dựa vào đâu? Chuyển ý: Qua bài tập 1,2 các em đã xác định được nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ đa nghĩa. Vậy muốn đặt câu với từ đa nghĩa như thế nào thì chúng ta chuyển sang bài 3. Bài 3. ( 10-12’) - GV yêu cầu HS đọc to yêu cầu bài. - HS đọc và nêu yêu cầu của bài. *Lưu ý: Khi đặt câu các em cần đọc kĩ nghĩa đã cho của từ để đặt câu cho đúng. - GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân yêu cầu - HS làm vở vào vở. - Soi bài - Mời HS trình bày kết quả. - HS trình bày. - GV đưa ra tiêu chí cho HS nhận xét câu - HS nhận xét. bạn đặt: Đặt câu đúng ngữ pháp chưa và đúng với nghĩa của từ đã cho chưa? - Lắng nghe rút kinh nghiệm. - GV nhận xét, chốt đáp án. - HS nêu ? Nghĩa nào của từ mũi mang nghĩa gốc, nghĩa nào mang nghĩa chuyển? - Từ cao trong câu 1 mang nghĩa gì? Cao trong câu 2 mang nghĩa gì? - GV nhận xét tuyên dương. =>Chốt: Khi đặt câu với từ đa nghĩa cần - Đặt câu đúng ngữ pháp và đúng với nghĩa lưu ý gì? của từ đã cho.
4. 4. Củng cố, dặn dò (2-3’) - Nêu cảm nhận của em qua tiết học? - HS nêu DK: Hiểu rõ hơn về nghĩa gốc, nghĩa chuyển một từ, Đặt câu với từ đa nghĩa, học được cách chia sẻ đầy tự tin của bạn , Học được cách viết câu có sử dụng biện pháp nghệ thuật .. - GV : Học tập sôi nổi, chia sẻ đầy tự tin, - HS lắng nghe, rút kinh nghiệm. mong rằng chúng ta sẽ tiếp tục phát huy ở những tiếp học tiếp theo nhé! - Dặn dò bài về nhà. _______________________________________