Kế hoạch bài dạy Lịch sử và Địa lí 4 - Tuần 14, Bài 12: Thăng Long - Hà Nội (Tiết 2)

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Lịch sử và Địa lí 4 - Tuần 14, Bài 12: Thăng Long - Hà Nội (Tiết 2)

1. T28- Bài 12: THĂNG LONG – HÀ NỘI (Tiết 2) I. Yêu cầu cần đạt: 1. Kiến thức, kĩ năng: - Nêu được đặc điểm tự nhiên của Thăng Long biểu hiện ở Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn. - Trình bày được một số nét chính về lịch sử Thăng Long - Hà Nội qua tư liệu tranh ảnh, câu chuyện lịch sử. 2. Năng lực chung. - Năng lực tự chủ, tự học: Biết tự chủ thực hiện sử dụng một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thực hiện tốt và có sáng tạo trong thực hiện các hoạt động của môn Lịch sử và địa lí. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động nhóm và thực hành. 3. Phẩm chất. - Phẩm chất nhân ái: Biết chia sẻ, giúp đỡ bạn trong sử dụng, thực hành các hoạt động về Lịch sử, Địa lí. - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch sử và Địa lí. - Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm với lớp, tôn trọng tập thể. II. Đồ dùng dạy học - Câu chuyện về lịch sử, văn hóa Thăng Long- Hà Nội III. Hoạt động dạy học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1. Khởi động: (2-3’) - GV khởi động bài học, yêu cầu: - Hát múa theo nhạc + HS nêu các tên gọi khác nhau của Thăng - HS trả lời câu hỏi theo ý kiến Long – Hà Nội? cá nhân - GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào bài mới. - HS lắng nghe. 2. Khám phá: (26-27’) Hoạt động: Lịch sử Thăng Long – Hà Nội - Giáo viên giới thiệu cho học sinh sự kiện năm 1010, vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư - Học sinh lắng nghe và thực về thành Đại La - Hà Nội. hiện thảo luận nhóm đôi và - Yêu cầu HS đọc tư liệu, thảo luận cặp đôi thực hiện yêu cầu, trả lời câu chỉ ra những từ chỉ đặc điểm tự nhiên của hỏi.
2. thành Đại La. Từ đó, hãy nêu đặc điểm tự nhiên nổi bật của khu vực này. - GV hướng dẫn giáo viên hướng dẫn học sinh tìm những từ/ cụm từ trong tư liệu chỉ đặc điểm tự nhiên của khu vực họ thành Đại La (được thế rồng cuộn hổ ngồi, bằng phẳng, thế đất cao, ) và rút ra nhận xét. - Đại diện cặp đôi lên báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Các học sinh khác bổ sung và - Đại diện các nhóm trình bày: hoàn thiện câu trả lời. Tư liệu: Được trích trong chiếu dời đô của Lý Công Uẩn miêu tả về thế địa linh nhân kiệt của thành Đại La: ở giữa khu vực trời đất, chính giữa nam bắc, đông tây; rộng, bằng phẳng, cao, sáng sủa. Đây - Giáo viên nhận xét cũng chính là cơ sở để Lý - Yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa thảo Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư - luận theo nhóm mỗi nhóm thực hiện một Ninh Bình ra thành Đại La - nhiệm vụ: Hà Nội. + Nêu một số sự kiện lịch sử tiêu biểu gắn với Thăng Long - Hà Nội. + Kể câu chuyện liên quan đến Thăng Long - - HS lắng nghe và thực hiện Hà Nội mà em ấn tượng nhất. nhiệm vụ. - Yêu cầu học sinh quan sát các hình 4 -> hình 8 để trả lời các câu hỏi. Hình 4. Đền Quán Thánh trấn giữ phía Bắc: Đền Quán Thánh tên chữ là Trấn Vũ quán có từ thời vua Lý Thái Tổ(năm 2010 đến năm 1028), thời Huyền Thiên Trấn Vũ, vị thần trấn giữ cửa ngõ phía Bắc thành Thăng Long xưa. Vua
3. Minh Mạng khi đi tuần Bắc Thành đã cho đổi tên đền thành Chân Vũ quán. Ba chữ Hán này được tạc trên cổng tam quan. Tuy nhiên, trên bức hoành phi trong Bái đường vẫn ghi là Trấn Vũ quán. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm đền và ban tiền đúc vòng vàng đeo cho tượng Trấn Vũ. Đền được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1962. Hình 5. Hồ gươm ở Hà Nội ngày nay: Hồ Gươm (hay còn gọi là hồ Hoàn Kiếm) tọa lạc ngay trung tâm Thủ đô Hà Nội và được bao quanh bởi 3 con phố Hàng Khay – Lê Thái Tổ - Đinh Tiên Hoàng. Hồ đã có từ rất lâu, song trước khi mang tên chính thức Hoàn Kiếm, hồ có rất nhiều tên gọi gắn với những câu chuyện khác nhau như: tên Lục Thủy vì nước hồ có màu xanh biếc quanh năm, hồ Thủy Quân vì đây là nơi triều đình dùng để duyệt thủy binh Tên gọi Hoàn Kiếm chính thức xuất hiện vào đầu thế kỷ XV gắn với truyền thuyết vua Lê Thái Tổ trả gươm báu cho Rùa Vàng sau khi mượn gươm chiến đấu, đánh bại giặc Minh, chính thức lên làm vua và gây dựng triều đại nhà Hậu Lê thịnh
4. vượng. Hình 6. Chân dung Tổng đốc Hoàng Diệu: Hoàng Diệu là một vị quan nhà Nguyễn. Năm 1882, trước cuộc tấn công của quân Pháp dưới quyền chỉ huy của Hăng – ri Ri – vi – e vào thành Hà Nội, quân nhân ta đã anh dũng chiến đấu, dưới sự chỉ huy của Tổng đốc Hoàng Diệu. Kết quả, thành Hà Nội đã thất thủ sau vài giờ nổ súng; Tổng đốc Hoàng Diệu sau khi viết di biểu dâng vua Tự Đức đã tuẫn tiết trong vườn Võ Miếu (dưới cột cờ Hà Nội ngày nay) để bảo toàn khí tiết. Hình 7. Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc Lập: Đây là hình - Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh luận trước lớp, các nhóm khác lắng nghe, bổ thay mặt quốc dân đồng bào sung hoàn thiện câu trả lời. đọc bản Tuyên ngôn Độc Lập khai sinh nước Việt Nam Dân - Giáo viên nhận xét, tuyên dương chủ Cộng hòa - Nhà nước công nông dân đầu tiên ở Đông Nam châu Á, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội vào ngày mùng 2 tháng 9 năm 1945. Hình 8. Xác máy bay b52 Mỹ bị bắn rơi trên phố Hoàng Hoa Thám, Hà Nội vào tháng 12 năm 1972. Từ ngày 18 đến ngày 29 tháng 12 năm 1972, quân và dân miền Bắc Việt Nam đã anh dũng chiến đấu
5. đánh bại cuộc tập kích trên không của không quân Mỹ vào Hà Nội ,Hải Phòng. Trong trận chiến đấu này, lực lượng Tự vệ Thủ đô đã nêu cao tinh thần chiến đấu, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, góp phần không nhỏ vào chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”, buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam. - Học sinh kể tên các sự kiện lịch sử tiêu biểu như vua Lý Thái Tổ dời đô, Lê Lợi trả gươm báu cho Rồng Vàng ở Hồ Hoàn Kiếm, cuộc chiến đấu chống quân Pháp ở thành Hà Nội dưới sự chỉ huy của Tổng đốc Hoàng Diệu và kể được một số câu chuyện gắn với Thăng Long - Hà Nội. - HS lắng nghe. 3. Vận dụng trải nghiệm. (2-3’) + Giờ học hôm nay em đã học được những gì? + Tiết học này em cảm thấy như thế nào?